پالایشگاه حیفا، بزرگترین مرکز پالایش نفت اسرائیل با ظرفیت نزدیک به ۲۰۰ هزار بشکه در روز، یکی از حیاتیترین زیرساختهای انرژی این کشور محسوب میشود که مورد اصابت نیروهای مسلح ایران قرار گرفت.
به گزارش مشرق؛ براساس اطلاع روابط عمومی سپاه، در پاسخ به تجاوز دشمن آمریکایی صهیونی به یکی از صنایع پتروشیمی ایران، دقایقی پیش صنایع مشابه در حیفا مورد حمله موشکی قرار داده شد.
پالایشگاه حیفا (BAZAN) واقع در خلیج حیفا، بزرگترین مرکز پالایش نفت و پتروشیمی اسرائیل محسوب میشود.
این مجموعه با ظرفیت اسمی حدود ۱۹۷ هزار بشکه نفت خام در روز، بین ۶۰ تا ۶۵ درصد کل ظرفیت پالایش نفت اسرائیل را در اختیار دارد.
به بیان دیگر، از هر ۱۰ لیتر سوخت مصرفی در اسرائیل، حدود ۶ لیتر بهطور مستقیم یا غیرمستقیم به تولیدات این مجتمع وابسته است.
این پالایشگاه سالانه توان فرآورش بیش از ۷۲ میلیون بشکه نفت خام را دارد. اگر قیمت متوسط نفت را ۷۰ دلار برای هر بشکه در نظر بگیریم، ارزش نفت خامی که هر سال وارد این مجموعه میشود به بیش از ۵ میلیارد دلار میرسد.
پس از پالایش و تبدیل به فرآوردههای نفتی و محصولات پتروشیمی، ارزش نهایی تولیدات میتواند از ۷ تا ۱۰ میلیارد دلار در سال فراتر رود.
مجتمع حیفا تنها یک پالایشگاه نیست؛ بلکه شامل دهها واحد صنعتی بههمپیوسته است.
در این مجموعه واحدهای تقطیر نفت خام، کراکینگ کاتالیستی، هیدروکراکر، تولید هیدروژن، آروماتیکها، پلیمرها و مواد پتروشیمی فعالیت میکنند.
هزاران کیلومتر لوله انتقال داخلی، صدها مخزن ذخیرهسازی و دهها واحد فرعی تولیدی در این منطقه مستقر هستند.
از منظر اشتغال، بیش از ۱,۵۰۰ تا ۲,۰۰۰ نفر بهصورت مستقیم در گروه بازان فعالیت دارند و برآورد میشود بیش از ۱۰ تا ۲۰ هزار شغل غیرمستقیم در زنجیره تأمین، حملونقل، پتروشیمی، خدمات فنی و پیمانکاری به فعالیت این مجتمع وابسته باشد.
اهمیت حیفا در بخش سوخت هواپیمایی نیز بسیار بالاست. بخش مهمی از سوخت جت مورد نیاز فرودگاه بینالمللی اسرائیل از طریق این مجموعه تأمین میشود.
همچنین قسمت قابل توجهی از گازوئیل مصرفی ناوگان حملونقل جادهای، ماشینآلات صنعتی و تجهیزات نظامی از تولیدات این پالایشگاه تأمین میشود.
از نظر سرمایهگذاری، ساخت یک پالایشگاه مدرن با ظرفیتی مشابه حیفا در شرایط فعلی جهان بین ۸ تا ۱۵ میلیارد دلار هزینه خواهد داشت.
علاوه بر این، تکمیل چنین پروژهای معمولاً بین ۵ تا ۱۰ سال زمان نیاز دارد. به همین دلیل جایگزینی کامل این زیرساخت در کوتاهمدت عملاً امکانپذیر نیست.
در سناریوی کاهش ۱۰ درصدی ظرفیت پالایشگاه، حدود ۲۰ هزار بشکه در روز از تولید فرآوردههای نفتی اسرائیل کاسته میشود.
در سناریوی کاهش ۵۰ درصدی ظرفیت، نزدیک به ۱۰۰ هزار بشکه در روز کمبود ایجاد خواهد شد.
اگر قیمت فرآوردههای وارداتی را ۸۰ دلار به ازای هر بشکه در نظر بگیریم، واردات جایگزین برای چنین حجمی میتواند بیش از ۸ میلیون دلار در روز و حدود ۲۴۰ میلیون دلار در ماه هزینه اضافی ایجاد کند.
در سناریوی توقف کامل فعالیت پالایشگاه، اسرائیل برای جبران کمبود تولید داخلی باید سالانه بیش از ۷۰ میلیون بشکه فرآورده نفتی یا نفت خام جایگزین تأمین کند.
با قیمتهای فعلی بازار انرژی، این موضوع میتواند چندین میلیارد دلار بار مالی مستقیم ایجاد کند. علاوه بر هزینه واردات، هزینههای بیمه حملونقل دریایی، ذخیرهسازی، توزیع داخلی و ریسکهای بازار نیز افزایش خواهد یافت.
پالایشگاه حیفا در کنار بندر حیفا قرار دارد؛ بندری که سالانه میلیونها تن کالا را جابهجا میکند و یکی از مهمترین دروازههای تجاری اسرائیل است.
تمرکز پالایشگاه، صنایع پتروشیمی، تأسیسات ذخیرهسازی و زیرساختهای بندری در یک منطقه باعث شده خلیج حیفا سهم قابل توجهی از تولید صنعتی اسرائیل را در خود جای دهد.
در برخی برآوردهای اقتصادی، ارزش مجموع زیرساختهای انرژی، پتروشیمی و ذخیرهسازی موجود در منطقه خلیج حیفا به دهها میلیارد دلار میرسد.
تنها ارزش جایگزینی تجهیزات، مخازن، خطوط لوله، واحدهای فرآیندی و تأسیسات جانبی این مجموعه چندین میلیارد دلار برآورد میشود.
به همین دلیل بسیاری از تحلیلگران اقتصادی، پالایشگاه حیفا را نه صرفاً یک کارخانه، بلکه یکی از مهمترین گرههای راهبردی اقتصاد اسرائیل میدانند.
این مجموعه مستقیماً بر امنیت انرژی، تولید صنعتی، صادرات پتروشیمی، حملونقل، تورم و تراز تجاری رژیم اثر میگذارد و هرگونه اختلال طولانیمدت در آن میتواند پیامدهایی فراتر از بخش انرژی داشته باشد.
