کاهش واردات چین بهطور مؤثری مانع از افزایش قیمت نفت به دنبال جنگ ایران و بسته شدن تنگه هرمز شده است.
به گزارش مشرق به نقل از اماسان، در روزهای اولیه جنگ ایران، تحلیلگران پیشبینی تلخبینانهای داشتند که قیمت نفت خام از مرز ۲۰۰ دلار در هر بشکه عبور خواهد کرد، رقمی نزدیک به سه برابر قیمتهای پیش از جنگ. اما بیش از سه ماه از درگیری میگذرد و این ترسها محقق نشده است. تحلیلگران میگویند باید از فعالیتهای تجاری چین قدردانی کرد.
تحلیلگران جیپیمورگان در یادداشتی این هفته نوشتند: «با ورود درگیری به ماه چهارم، یک نکته برجسته است: قیمتها به شکل قابلتوجهی آرام باقی ماندهاند.»
قیمت نفت در روز چهارشنبه در حدود ۹۴ دلار در هر بشکه نوسان داشت که نتیجه اظهارات ترامپ بود. وی گفت ایران به دلیل پیشرفت کند در میانجیگری توافق صلح «بهای آن را خواهد پرداخت» رخ داد.
تحلیلگران گفتند کاهش واردات چین بهطور مؤثری مانع از افزایش قیمت نفت شده است. بسته شدن مؤثر تنگه هرمز که حدود ۲۰ درصد از عرضه نفت جهان از آن عبور میکند، بزرگترین اختلال انرژی در تاریخ جهانی را ایجاد کرده است. اما اتکای چین به ذخایر استراتژیک نفتی خود، با مجموع ذخایر نزدیک به ۱.۴ میلیارد بشکه، به تثبیت وضعیتی کمک کرده که میتوانست بحرانی با ابعاد بسیار بزرگتر باشد.
بر اساس دادههای گمرکی، چین از واردات متوسط حدود ۱۱ میلیون بشکه در روز در پنج سال گذشته، به حدود ۷.۸ میلیون بشکه در روز در ماه مه رسیده است، یعنی پایینترین سطح در نزدیک به یک دهه گذشته. کاهش واردات چین حدود ۷۴ درصد از کاهش تجارت نفت خام جهانی را تشکیل میدهد.
تحلیلگران سوسیته ژنرال به سرپرستی مایک هیگ، رئیس تحقیقات کالا، چین را «نیروی کلیدی بازتعادل بازار» دانستند. آنها در یادداشتی در روز دوشنبه اشاره کردند که کاهش ۱۴ درصدی عرضه نفت خام جهانی ناشی از بسته شدن تنگه هرمز، قیمتها را حدود ۳۰ درصد افزایش داده است. در مقایسه، تحریم نفتی اوپک در سال ۱۹۷۳ تنها ۷ درصد از عرضه جهانی را مختل کرد، اما قیمتها بیش از ۱۳۰ درصد جهش داشتند.
چین تا کی میتواند هزینههای انرژی را مهار کند؟
با این حال، توانایی چین برای حفظ قیمتهای پایینتر نفت ممکن است محدود باشد.
میشال میدان، رئیس پژوهش انرژی چین در مؤسسه مطالعات انرژی آکسفورد، در گزارش اخیر خود اشاره کرد که ذینفعان چینی به نظر میرسد به درستی حدس زدهاند که به چه میزان عرضه برای حفظ عملیات اقتصادی نیاز دارند.
چین این درس را به سختی آموخته است. در اواخر سال ۲۰۲۱، این کشور با بحران انرژی ناشی از کمبود جهانی زغالسنگ مواجه شد. شرکتهای برق چین نهتنها به دلیل قیمتهای بالا، بلکه به دلیل سقف قیمتگذاری دولت برای برق مصرفکنندگان، متضرر شدند. در نتیجه، نیروگاهها تعطیل شدند و چین با قطعیهای شدید برق مواجه شد.
چین از آن زمان سرمایهگذاریهای گستردهای در برقی کردن و همچنین ذخایر نفت و زغالسنگ انجام داده است، اما میشال میدان درباره چگونگی و زمان تصمیمگیری ذینفعان چینی برای مدیریت ذخایر استراتژیک نفت کشور سؤال کرد.
وی در گزارش خود پرسید: «قبل از اینکه چین مجبور شود به شکل معناداری از ذخایر خود برداشت کند یا خرید نفت خام را حتی با هزینههای بالاتر از سر بگیرد، واردات (و عملکرد پالایشگاهها) تا چه حد میتواند کاهش یابد؟ این موضوع چه پیامدی برای عرضه فرآوردهها دارد و تا چه حد تبدیل زغالسنگ به مواد شیمیایی میتواند جانشین کاهش مواد شیمیایی مبتنی بر نفت شود؟ و چه عواملی این تصمیمگیریها را هدایت میکنند؟»
متغیرهای دیگری نیز در مقابل افزایش قیمتهای انرژی مقاومت میکنند؛ از جمله تمایل ظاهری آمریکا به ادامه صادرات نفت و شواهدی مبنی بر اینکه تنگه هرمز در واقع نسبت به برآوردهای اولیه اجازه عبور بیشتری به کشتیها میدهد. اما تحلیلگران هشدار دادند که با ادامه درگیری، هزینههای انرژی نمیتوانند پایین بمانند.
بازار برای بازگرداندن تعادل به قیمتهای بالاتر نیاز خواهد داشت. چندین فشار ساختاری در یک جهت حرکت میکنند: ذخایر استراتژیک نیاز به بازسازی دارند، موجودیها بدون عرضه اضافی راحت باقی نمیمانند، و تولید جدید نیازمند بازدهی قویتر برای پیشرفت است.
