با مدیریت و راهبری وزارت نفت و شرکت ملی گاز ایران برای نخستینبار شرکتهای غیر دولتی در چهارچوب طرح کارور، با هدف کاهش اتلاف انرژی و ارتقای بهرهوری در زنجیره مصرف، مجموعهای از اقدامهای فنی، اجرایی و فرهنگی را در استانهای مختلف کشور دنبال میکند.
شرکت ملی گاز ایران پارسال با امضای ۲۲ قرارداد با شرکتهای کارور، مسیر جدیدی را برای مشارکت بخش خصوصی در حوزه بهینهسازی مصرف انرژی آغاز کرد. هدفگذاری این طرح، دستیابی به کاهش ۲۵ تا ۳۵ درصدی مصرف انرژی در بخشهای هدف از طریق اجرای پروژههای بهینهسازی، نوسازی تجهیزات و اصلاح الگوی مصرف است.
شرکتهای کارور، بهعنوان بازیگران تخصصی این حوزه، با بهرهگیری از ظرفیتهای فنی، فناوریهای نو و سازوکارهای انگیزشی و همچنین جابهجایی مصرف از بخشهای غیرمولد و با تعرفه پایین به بخشهای صنعتی با ارزش افزوده بالا، میتوانند نقش مؤثری در کاهش شدت مصرف انرژی، ارتقای بهرهوری و آزادسازی منابع ارزشمند گاز طبیعی برای بخشهای مولد اقتصادی ایفا کنند. دامنه فعالیت این شرکتها طیف وسیعی از بخشهای خانگی، تجاری، اداری، کشاورزی، گلخانهای، مرغداریها، نانواییها، واحدهای آجرپزی و صنایع را در بر میگیرد.
مهدی جمالی، مدیرعامل شرکت بهینهسازان صنعت تأسیسات، با اشاره به سوابق این مجموعه به خبرنگار شانا گفت: از بدو تأسیس، تمرکز شرکت بر توسعه و اجرای پروژههای تخصصی در حوزه بهینهسازی مصرف سوخت، ارتقای بازده تجهیزات گرمایشی، تدوین استانداردهای فنی در حوزه بهینهسازی انرژی، محیطزیست و طراحی و ساخت آزمایشگاههای تخصصی بوده است.
به گفته وی پروژههایی نظیر تنظیم و بهینهسازی مشعل موتورخانهها، استقرار سیستمهای مدیریت انرژی، ممیزی و برچسب انرژی ساختمانها و اجرای طرحهای افزایش بازده در ایستگاههای تقلیل فشار گاز، از مهمترین سوابق اجرایی این مجموعه برشمرد.
جمالی یکی از چالشهای مهم را محدودیت منابع انسانی تخصصی در حوزه برنامهریزی، پایش و ارزیابی پروژههای بهینهسازی دانست و افزود: با توجه به گستردگی فعالیتهای در حال اجرا، تقویت ظرفیت کارشناسی و تخصصی نهادهای متولی برای نظارت و مدیریت پروژهها ضروری است.
دستاوردهای اجرایی و عملکرد میدانی
وی در تشریح عملکرد این شرکت در قالب قرارداد کاروری با شرکت ملی گاز ایران، از مشارکت گسترده در پویش فرهنگی «نبض انرژی» خبر داد و گفت: این پویش با همکاری دانشگاههای معتبر کشور ازجمله دانشگاه تهران، دانشگاه شهید بهشتی، دانشگاه صنعتی شریف، پژوهشگران حوزه علوم شناختی، شرکتهای دانشبنیان، سازمانهای مردم نهاد و… اجرا شده است و تاکنون بیش از ۴۵۰ هزار نفر به این پویش پیوستهاند.
به گفته مدیرعامل شرکت بهینهسازان صنعت تأسیسات، هدف این پویش دستیابی به دستکم ۱۰ درصد کاهش مصرف برق و گاز از طریق افزایش آگاهی عمومی، اصلاح رفتار مصرفکنندگان و جلب مشارکت داوطلبانه شهروندان در مدیریت مصرف انرژی است.
جمالی در ادامه اجرای بیش از ۱۹۰۰ پروژه تنظیم مشعل و بهینهسازی سیستمهای دیگ و مشعل، بهسازی و ارتقای عملکرد حدود ۵۰۰ موتورخانه،تعویض بیش از ۷ هزار دستگاه تجهیزات گرمایشی با نمونههای پربازده، اجرای پروژههای جایگزینی سامانههای گرمایشی با پکیج و رادیاتور در دهها واحد مسکونی، خروج بیش از ۵ هزار بخاری فرسوده از چرخه مصرف و جایگزینی آنها با بخاریهای هرماتیک نسل جدید را بخشی از دستاوردهای عملیاتی این مجموعه برشمرد.
وی افزود: بخش اصلی این فعالیتها در استانهای مازندران، گیلان، گلستان، تهران و آذربایجان شرقی متمرکز بوده و اولویت اجرای پروژهها براساس شناسایی ساختمانهای پرمصرف و مشترکان دارای شدت مصرف بالا تعیین شده است.
ضرورت تمرکز بر ساختمانهای پرمصرف
مدیرعامل شرکت بهینهسازان صنعت تأسیسات، با تأکید بر اینکه بخش قابل توجهی از اتلاف انرژی در کشور ناشی از ضعف طراحی ساختمان، ناکارآمدی تجهیزات و پایینبودن راندمان سامانههای گرمایشی است، افزود: تمرکز بر ساختمانهای پرمصرف میتواند بیشترین بازده اقتصادی و انرژی را در پروژههای بهینهسازی به همراه داشته باشد. برای نمونه، در پروژه نبض انرژی تاکنون بیش از ۵ هزار دستگاه بخاری قدیمی از رده خارج و بخاریهای نسل جدید (هرماتیک) جایگزین شده است.
جمالی همچنین از اجرای همزمان ممیزی انرژی و پایش عملکرد موتورخانهها بهموازات پروژههای تنظیم مشعل خبر داد و این رویکرد را گامی مؤثر در شناسایی فرصتهای جدید صرفهجویی دانست.
پروژههای آینده و توسعه ظرفیت نیروگاهی
وی با اشاره به یکی از پروژههای راهبردی این مجموعه در حوزه نیروگاهی گفت: مطالعات افزایش راندمان نیروگاه نکا در حال اجراست که براساس برآوردهای اولیه، اجرای این طرح میتواند افزون بر افزایش حدود ۲۰۰ مگاواتی ظرفیت تولید برق، سالانه بیش از ۳۰ میلیون مترمکعب صرفهجویی در مصرف گاز طبیعی داشته باشد.
جمالی حضور سرمایهگذاران بخش خصوصی بهویژه شرکتهای پتروشیمی را عاملی مهم در توسعه بازار بهینهسازی انرژی کشور دانست و تأکید کرد: تداوم حمایتهای سرمایهگذاری و تقویت همکاری میان دولت، بخش خصوصی و شرکتهای دانشبنیان میتواند مسیر تحقق اهداف ملی بهرهوری انرژی را هموارتر کند.
