ماجرای سه تیمی که با وجود سوم شدن در گروه خود تا مراحل پایانی راه یافتند، به خوبی نشان میدهد که فوتبال هرگز قابل پیشبینی نیست.
سرویس ورزش مشرق – در تاریخ جامهای جهانی، داستانهای شگفتانگیزی از تیمهایی وجود دارد که از جایگاهی نه چندان امیدوارکننده در مرحله گروهی، تا آستانه قهرمانی پیش رفتند. جام جهانی که امسال ۴۸ تیمی برگزار می شود و بر اساس سیستم مسابقات ۸ تیم برتر سوم هم شانس صعود دارند. این روش در ۳ دوره دیگر جام جهانی هم که با ۲۴ تیم برگزار می شد اجرا شد؛ جامهای ۱۹۸۶، ۱۹۹۰ و ۱۹۹۴ که ۴ تیم برتر سوم گروههای ۶ گانه به مرحله حذفی صعود می کردند و بعد از آن از سال ۱۹۹۸ تا ۲۰۲۲ با حضور ۳۲ تیم تنها تیمهای اول و دوم گروه های ۸ گانه به مرحله حذفی می رسیدند.
در آن ۳ جام ۳ تیم از دل این سیستم ظهور کردند و به نیمهنهایی رسیدند، و دو تا از آنها حتی تا فینال هم پیش رفتند.
۱۹۸۶: بلژیک، اولین غولکش
در جام جهانی مکزیک، تیم ملی بلژیک با ثبت یک برد، یک مساوی و یک باخت در گروه B، به عنوان یکی از برترین تیمهای سوم راهی مرحله حذفی شد. شاید کمتر کسی تصور میکرد که این تیم بتواند در مرحله یکهشتم نهایی، شوروی را که به عنوان تیم اول گروه خود (با فرانسه و مجارستان) کار را به پایان رسانده بود، با نتیجه ۴-۳ در یکی از جذابترین بازیهای آن دوره از پیش رو بردارد.
اما شگفتی بلژیک به اینجا ختم نشد. آنها در مرحله یکچهارم نهایی، با ارائه یک نمایش دفاعی مستحکم و ضدحملات مرگبار، اسپانیا را که از مدعیان اصلی قهرمانی محسوب میشد، شکست دادند و به نیمهنهایی راه یافتند؛ جایی که مقابل آرژانتین و دیگو مارادونای افسانهای قرار گرفتند. هرچند در نیمهنهایی با نتیجه ۲-۰ مغلوب آرژانتین شدند و در دیدار ردهبندی نیز به فرانسه باختند، اما حضور در جمع چهار تیم برتر جهان برای یک تیم سوم گروه، دستاوردی تاریخی محسوب میشد.
۱۹۹۰: آرژانتین مارادونا، از بحران تا فینال
شاید تاثیرگذارترین و دراماتیکترین مثال از این قاعده، به تیم ملی آرژانتین در جام جهانی ۱۹۹۰ ایتالیا مربوط باشد. مدافع عنوان قهرمانی با عملکردی متزلزل در مرحله گروهی، تنها یک برد، یک مساوی و یک باخت ثبت کرد. شکست غافلگیرکننده در بازی افتتاحیه برابر کامرون، شوک بزرگی به تیم وارد کرد. با این حال، همین نتایج برای قرار گرفتن در میان چهار تیم سوم برتر کافی بود و آرژانتین به دور بعد صعود کرد.
این تیم که توسط دیگو مارادونا رهبری میشد، از آن پس به تیمی تبدیل شد که با تمام توان و شاید با کمی شانس، از سد حریفان میگذشت. آنها در مراحل حذفی به ترتیب برزیل، یوگوسلاوی و ایتالیای میزبان را شکست دادند و به فینال راه یافتند. هرچند در فینال مقابل آلمان غربی با نتیجه ۱-۰ مغلوب شدند، اما این تیم که از جایگاه سوم گروه شروع کرده بود، تا یک قدمی قهرمانی پیش رفت و به یادماندنیترین روایت تاریخ جامهای جهانی در این زمینه را رقم زد.
۱۹۹۴: ایتالیا و شاهکار باچههایت
چهار سال بعد در جام جهانی آمریکا که آخرین دوره ۲۴ تیمی بودن مسابقات بود، نوبت به تیم ملی ایتالیا رسید. آتزوری در گروه E با یک برد، یک مساوی و یک باخت، به عنوان یکی از چهار تیم سوم برتر به مرحله حذفی صعود کرد. کار برای ایتالیاییها در مرحله یکهشتم نهایی سختتر از همیشه بود و آنها با هنرنمایی روبرتو باجو نیجریه ای که در گروه آرژانتین اول شده بود را در وقتهای اضافه ۲-۱ شکست دادند. در ادامه، آنها اسپانیا را با همین نتیجه از پیش رو برداشتند.
پرشورترین لحظه این تیم در مرحله نیمه نهایی رخ داد، جایی که با ۲ گل ستاره تیمشان، روبرتو باجو، از سد تیم شگفتی ساز بلغارستان گذشتند و به فینال راه یافتند، جایی که پس از یک دیدار نزدیک و نفسگیر در ضربات پنالتی مغلوب برزیل شدند. باجو که تا آن لحظه قهرمان ملی بود، با آن پنالتی معروف که به بالای دروازه زده شدد و تصویر غمانگیزش، نماد تلخی این ناکامی نزدیک شد.
شگفتی چهارم در جام ۲۰۲۶ رخ می دهد؟!
داستان این سه تیم، به خوبی نشان میدهد که فوتبال هرگز قابل پیشبینی نیست. سیستم ۲۴ تیمی با امکان صعود تیمهای سوم، فرصتی برای احیای دوباره به تیمهایی میداد که در شروع کار با مشکل روبرو شده بودند. آرژانتین در سال ۱۹۹۰ و ایتالیا در سال ۱۹۹۴، ثابت کردند که میتوان از بحران گروهی عبور کرد و به بزرگترین موفقیتها دست یافت. این روایتها همواره به هواداران و کارشناسان یادآوری میکند که نباید هیچ تیمی را در ابتدای راه دست کم گرفت و جادوی جام جهانی اغلب در مسیرهای پر پیچ و خم و غافلگیرکننده رقم میخورد.
حالا ۳۲ سال بعد بازهم سیستم مسابقات به گونه ای طراحی شده که تیمهای سوم برتر می توانند به مراحل حذفی برسند و شاید یکی از ۴ تیم نیمه نهایی یا ۲ تیم فینال و یا حتی قهرمان جام جهانی ۲۰۲۶ از دل یکی از ۸ تیم برتر سوم بیرون بیاید!
