جنگافروزی آمریکا «چشمانداز ۲۰۳۰» عربستان را از فاز جاهطلبی پرهزینه وارد مرحله واقعگرایی کرد.
به گزارش مشرق، اندیشکده آمریکایی «میدل ایست اینستیتوت» در تحلیلی به بررسی تأثیر جنگ ایران بر پروژه «چشمانداز ۲۰۳۰» عربستان و شکنندگی اقتصاد منطقه خلیج فارس پرداخته است که برخی محورهای این گزارش به شرح زیر است:
۱- سیبپذیری اقتصادهای خلیج فارس
این گزارش تأکید میکند که تداوم بسته ماندن تنگه هرمز پس از حمله آمریکا و اسرائیل به ایران، زنجیرههای تأمین جهانی و اقتصاد کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس را با بحران روبهرو کرده است؛ بهویژه کشورهایی مانند قطر و کویت که جایگزین عملیاتی برای صادرات انرژی خود ندارند.
۲- کسری بودجه عربستان
به باور نویسنده، دسترسی عربستان به دریای سرخ و وجود زیرساختهایی مانند خط لوله شرق-غرب باعث شده ریاض در مقایسه با دیگر دولتهای خلیج فارس، توان بیشتری برای دور زدن تنگه هرمز داشته باشد و بخشی از صادرات نفت خود را حفظ کند اما با وجود این، کسری بودجه عربستان به بالاترین سطح فصلی رسید و بخشهای پتروشیمی، پالایش و صنایع وابسته آسیب دیدند.
۳- آسیبپذیری همچنان پابرجاست
با وجود مزیتهای جغرافیایی، گزارش تصریح میکند که عربستان همچنان در معرض تنشهای منطقهای قرار دارد و حتی بنادر دریای سرخ نیز ممکن است در صورت گسترش حملات یمنیها به کانون جدید بحران تبدیل شوند.
۴- تغییر مسیر «چشمانداز ۲۰۳۰»
ریاض پیش از جنگ نیز پروژههایی مانند «لاین» و «نئوم» را کوچک کرده بود، اما جنگ این روند را تشدید و تمرکز را به سمت هوش مصنوعی، صنعت و لجستیک سوق داده است.
۵- سردرگمی ریاض در برابر رفتار ترامپ
گزارش اشاره میکند که رهبران سعودی از این مسئله شگفتزدهاند که با وجود سرمایهگذاریهای کلان عربستان در آمریکا، دولت ترامپ بدون برنامه روشن برای «روز بعد جنگ» منطقه را وارد بحرانی پرهزینه کرده است؛ بحرانی که امنیت و ثبات اقتصادی خلیج فارس را به خطر انداخته است.
۶- جمعبندی
تحلیل تأکید میکند جنگ ایران اگرچه عربستان را فرو نپاشاند، اما «ویژن ۲۰۳۰» را از فاز جاهطلبی پرهزینه وارد مرحله واقعگرایی مالی و ریاضت اقتصادی کرده است.
