به گزارش اقتصادنیوز به نقل از خبرآنلاین، از سرسختترین منتقدان برجام و دولتهای حسن روحانی بودند؛ حالا اما در میانه جدال بر سر تفاهم اخیر تهران و واشنگتن، اظهارات برخی از آنها بیش از آنکه یادآور مواضع گذشتهشان باشد، نشانهای از همراهی ظاهری با توافقی است که روزگاری نمونه مشابه آن را بهشدت نقد کرده و زیر سؤال میبردند. آنانی که زمانی برجام و تیم مذاکرهکننده وقت را آماج حملات سیاسی و رسانهای خود قرار داده بودند، امروز در آستانه یازدهمین سالگرد امضای آن، چنان از تفاهم جدید ایران و آمریکا سخن گفتهاند که دستکم در ظاهر با مواضع پیشینشان فاصله دارد.
برخی از او به عنوان پدر معنوی جبهه پایداری یاد میکنند و برخی دیگر هم محمدباقر میرباقری را به عنوان «مصباح یزدی جدید» میشناسند؛ آن هم به دلیل شباهت تفکرات تند و بنیادگرایانه میرباقری با آیتالله مصباح و همچنین علاقه خاص شاگرد به استادش. با این حال، افکار عمومی او را با سخنانش در مقابل دوربین تلویزیون به خاطر میآورند؛ «برای رسیدن به مقصد قرب الهی حتی اگر نصف مردم جهان کشته شوند، میارزد؛ لذا کشته شدن ۴۲ هزار نفر از مردم غزه در قبال آن مقصد بزرگ اهمیت ندارد. البته کشته شدن شکست نیست؛ بلکه احدیالحسنیین است و در هر حال، پیروزی است. بهویژه آنکه کسانی که کشته شوند، نمیمیرند؛ بلکه زندهاند.» مصاحبهای که همان زمان با انتقادات زیادی همراه شد و فیلمش هم در ایام جنگ رمضان در فضای مجازی فیلتر شده و میان پیجهای مختلف بازنشر میشد.
حال آنچه این روزها سبب شده تا نام میرباقری به سرخط خبری رسانهها بازگردد، حمایت اخیرش از تفاهم میان ایران و آمریکا است. حرفی که اگر تا همین اردیبهشتماه شنیده میشد، شبیه یک شوخی بود؛ اما واقعیت امر، موافقت او با تفاهمی است که تندروها به خاطر آن، رئیسجمهور را تهدید به قتل کردند و به نظر میرسد حتی حمایت ظاهری پدر معنوی جبهه پایداریها هم زمینه آرامسازی دلواپسان را فراهم نکرده است.
این عضو مجلس خبرگان در رشتهتوئیتی و در حمایت از مذاکرات نوشت: «مطمئن باشید مذاکرات جاری ضعیف پیش نخواهد رفت. من چندان نگران این نیستم که اتفاق فاجعهآمیزی بیفتد. رهبر معظم انقلاب نظارت جدی دارند و تذکرات جدی میدهند و صحنه را کنترل میکنند. یکی از تفاوتهای فضای مذاکراتی امروز هم این است که تیم مذاکرهکننده با تیمهای قبلی متفاوت است. لذا اینکه خیال کنیم در نهایت یک چیز خیلی بد از آن درمیآید، من چنین گمانی ندارم. ممکن است عالی نباشد، ولی اینکه ما خیال کنیم یک چیز ضعیفی خواهد بود و خیلی نگران بشویم، خیر. بنابراین نگران و مضطرب نباشید و پمپاژ اضطراب نکنید. نباید نگرانی و استرس به مردم منتقل کنید. باید انسجام را حفظ بکنیم تا سرمایه اجتماعی انقلاب افزایش پیدا کند. البته وظیفه داریم حمایت کنیم که سخنان رهبر معظم انقلاب نافذ بشود و خطوط حفظ شود. نگاه ما هم باید خوشبینانه و مثبت باشد و هم در عین حال مراقب صحنه باشیم که آن اصولی که رهبر عزیزمان مقرر میکنند رعایت شود.»
همچنین نام میرباقری در بیانیه اعضای مجلس خبرگان برای توافق ایران و آمریکا دیده میشود، این در حالی است که او یک ماه پیش تأکید کرده بود: «دعوا ضروری است و باید اتمام حجت کنید؛ ولی اتمام حجت غیر از گفتوگو برای صلح کردن و گفتوگو بر سر منافع مشترک است؛ چه منافع مشترکی بین ما و کافر است؟»
زمانی به حسن روحانی برای دامنزدن به دوقطبیسازی در کشور لعنت فرستاد و هشتگ «دیپلماسی پرتقالی» را برای مهمترین و الهامبخشترین داستان زندگی محمدجواد ظریف که در برنامه «تِدتاک» بیان کرده بود، به کار برد. علیرضا پناهیان، واعظ اصولگرا، چهره نامآشنایی است که به واسطه سخنرانیهای تند و انتقادیاش علیه اعضای دولت روحانی و بهخصوص برجام، مورد توجه دلواپسان قرار گرفته است. علیرضا در کنار برادرش احمد، در طی این سالها، واعظ هر منبری که بودند، نقدی هم علیه ظریف و برجام به کار بردند. چنانچه اگر در موتور جستوجوگر گوگل نام او را سرچ کنید، بهخوبی مشاهده میکنید که کمتر دیالوگی درباره برجام از علیرضا پناهیان شنیده شده که نقدی هم به ظریف و رئیس دولت وقتش، یعنی حسن روحانی، نداشته باشد.
حال در بحبوحه اعتراضات دلواپسان به تفاهم ایران و آمریکا و نظر اعضای شورای عالی امنیت ملی، آنچه توجهات را به خود جلب کرده، واکنش این واعظ اصولگرا به این تفاهم و پیام اخیر رهبر انقلاب است. پناهیان در سخنرانی در در میدان ولیعصر تهران و جمع مردم با تمرکز بر نامه اخیر رهبر انقلاب، این نامه را نشانهای از شفافیت، اقتدار و تسلط رهبری بر روندهای کلان کشور دانست و گفت که؛ «این شفافیت فوقالعادهای که رهبری در این نامه نشان دادند، علامت قدرت جمهوری اسلامی است.»
او گریزی هم به نگرانیهای طیف تندرو از توافق اخیر زد و تاکید کرد: «طبیعی است که بخشی از مردم و نیروهای مؤمن نسبت به اجرا نشدن کامل نظر رهبر انقلاب گلایه داشته باشند، اما این اختلافنظر نباید به تخریب مسئولان یا ایجاد تفرقه در جامعه منجر شود.»
اما جان کلام پناهیان آنجایی است که با رد تحلیلهایی مبنی بر انزوای رهبری یا ناهماهنگی در ساختار کشور گفت: «چنین برداشتهایی صحیح نیست و نامه اخیر رهبر انقلاب نشان داد که تصمیمات کلان با اشراف، تدبیر و در چارچوب مصالح کشور اتخاذ میشود.»
«بدیهی است که خود حضرت آقای شهیدمان نیز نقد منصفانه و خیرخواهانه را ضروری میدانستند؛ چرا که اگر خطای مسئولان مورد نقد قرار نگیرد و درباره آن روشنگری نشود، خطر انحراف در پیش است؛ ولی اهانت به مسئولان، آنهم در شرایط بسیار حساس کنونی، قابل توجیه نیست.» این جمله را حسین شریعتمداری، مدیرمسئول روزنامه کیهان، پس از اهانت تندروها و تجمعات آنان مقابل وزارت خارجه و دیگر شهرها نوشته است؛ جملهای که نشان از برائت شریعتمداری از تندروها دارد، آنهم در روزنامهای که بارها به مقامات دولت روحانی و برجام توهین شده است.
او روزی ظریف را شخصیتی متدین دانسته و گفته بود که: «انسانهای متدین خیانت نمیکنند» اما سه سال بعد در ایام رقابتهای انتخابات ریاستجمهوری ۱۴۰۳، در روزنامهاش علیه ظریف نوشت: «ظریف که دیپلمش را در آمریکا گرفته، سربازی را در آمریکا گذرانده، کارشناسی و کارشناسی ارشد و دکتری را در آمریکا گرفته و در دوران دفاع مقدس در آمریکا بوده و حتی ازدواجش در آمریکا بوده است، میتواند دلسوز کشور باشد؟»
بررسی اظهارات ضدونقیض شریعتمداری و حمایتش از تفاهمنامه ایران و آمریکا از یک سو و عصبانیت روزنامه کیهان از موافقت اعضای شورای عالی امنیت ملی و درخواست دوباره برای بسته شدن تنگه هرمز از سوی دیگر، حکایت از آن دارد که در روزنامه کیهان، در همیشه بر یک پاشنه میچرخد. در واقع، موافقت شریعتمداری با تفاهم میان تهران و واشنگتن یک حمایت ظاهری بوده و او باز هم علیه این تفاهم موضعگیری خواهد کرد و این بار توهینهایش روانه پاستور خواهد شد.
هوادارانش او را «تانک جریان انقلابی» مینامند؛ مردی که در انتخابات ریاستجمهوری سالهای ۹۲ و ۹۶ از سوی شورای نگهبان، رجل سیاسی شناخته نشد؛ با این حال، زمانی که علیرضا زاکانی قم را پایگاه انتخاباتی برای حضور دوباره در مجلس انتخاب کرده بود، در انتخابات ۱۴۰۰ خود را «أنا رجل» خواند تا در کنار قاضیزاده هاشمی و در برابر عبدالناصر همتی و محسن مهرعلیزاده، نقش کاندیدای پوششی را برای ابراهیم رئیسی ایفا کند. نقشی که زاکانی بهخوبی از پس آن برآمد و پست شهرداری هم غرامت همین انتخابات بود. تا آنجا که زاکانی خود را رفیق نیمهراه مردم قم دانست و با عذرخواهی از آنان، بهارستان را برای حضور در ساختمان خیابان بهشت ترک کرد. او در انتخابات ۱۴۰۳ هم بار دیگر کاندیدا شد، اما باز هم در نقش کاندیدای پوششی و در نهایت پیش از برگزاری انتخابات از رقابتها خداحافظی کرد.
زاکانی از همان سالهای ۹۴ از مخالفان اصلی برجام به شمار میرفت و در کنار مرحوم زارعی، تمام تلاش خود را برای رأی نیاوردن این معاهده در کمیسیون ویژه بررسی برجام به کار بست. همان برجامی که او مدعی است در ۲۰ دقیقه تصویب شده است و بارها علیه شهید علی لاریجانی، حسن روحانی و محمدجواد ظریف موضعگیری کرد. حال در شرایطی که انتظار میرفت زاکانی بار دیگر بخواهد با تفاهم ایران و آمریکا مخالفت کند، او اینبار در مقام مدافع این تفاهم ظاهر شده است.
آنچنان که در گفتوگوی ویژه خبری صداوسیما و در مقابل سحر امامی گفت: «متن تفاهمنامه ۲۵ بار ویرایش شده است. رهبری سؤالهایی پرسیدهاند که تیم مذاکرهکننده به آنها پاسخ داده است. رهبر انقلاب فرموده بودند که تصویب تفاهم به رأی سهچهارم اعضای شورای عالی امنیت ملی نیاز دارد و متن در شورا تصویب شده است. کسانی که میگویند مذاکرات بر رهبری تحمیل شده است، بر ایشان جفا میکنند.»
