به گزارش اقتصادنیوز به نقل از ایرنا، «احمد شریف» درباره میزان جدیت آمریکا در اجرای مفاد یادداشت تفاهم پایان جنگ تحمیلی علیه ایران، گفت: در روابط بینالملل، امضای یک یادداشت تفاهم مستلزم آن است که منافع طرفین یا تمامی مشارکتکنندگان در آن تأمین شود تا قابلیت اجرا داشته باشد، به این معنا که نباید یک طرف خود را برنده و طرف دیگر را بازنده بداند.
دبیرکل حزب همبستگی دانشآموختگان ایران افزود: این یادداشت تفاهم که مورد توافق ایران و آمریکا قرار گرفت، مقدمهای برای مذاکرات اصلی است که ان شاء الله به تفاهم نهایی منجر خواهد شد و به مرور زمان، ریشههای اختلافات ساختاری و بنیادین حاصل از قطع روابط دو کشور از زمان انقلاب اسلامی را حل و فصل میکند.
وی تصریح کرد: آمریکاییها گمان میکردند با حمله نظامی و با اتکا به اسرائیل و پایگاههای خود در کشورهای مجاور ایران، میتوانند به اهدافشان دست یابند، اما پس از نزدیک به ۴۰ روز جنگ بیامان و ناکامی در تحقق اهداف خود، از طریق واسطههای منطقهای مانند پاکستان و قطر پیشنهاد ترک مخاصمه را مطرح کردند.
شریف، مهمترین ویژگی این یادداشت تفاهم را پایان جنگ برشمرد و عنوان کرد: ادامه این جنگ برای آمریکا آسان نبود، هم از منظر فشارهای داخلی و افزایش قیمت سوخت و هم به دلیل ضرباتی که به پایگاههای آمریکا در منطقه وارد شد. از این رو، در نگاه نخست به نظر میرسد آمریکا واقعاً علاقهمند است این یادداشت تفاهم اجرایی شود.
دبیرکل حزب همبستگی دانش آموختگان ایران با بیان اینکه برخلاف برخی اظهارات مبنی بر عدم قابلیت اجرایی این یادداشت تفاهم یا هدفمند بودن آن برای شکست، من چنین دیدگاهی ندارم و اجرای آن را بعید میدانم، تأکید کرد: هم مسئولان کشور ما بررسیهای لازم را انجام دادهاند و هم طرف مقابل با توجه به نیاز خود به ترک مخاصمه، تمایل به اجرای آن را دارد.
شریف افزود: این توافق یک امر متقابلی است، بدین معنا که در صورت پایبندی طرف مقابل، ما نیز متقابلاً به وظایف خود عمل خواهیم کرد و در غیر این صورت، هر دو طرف عملکرد یکدیگر را در قالب این تفاهم میسنجند. این سند، فرصت ۶۰ روزهای را ایجاد کرده است که اگرچه شاید برای رسیدن به تفاهم نهایی کافی نباشد، اما وقفهای در جنگ ایجاد کرده تا بتوان در محیطی فارغ از درگیری، مسائل فیمابین را بررسی کرد.
وی در ارزیابی احتمال عدم پایبندی آمریکا به مفاد تفاهمنامه با بیان اینکه با عنایت به پیشینه خصمانه طرف مقابل، نباید با خوشبینی مفرط به این توافقات نگریست، اظهار کرد: راهبرد ما بر پایه حفظ آمادگی کامل در میدان و همزمان، پیشبرد تلاشهای دیپلماتیک جهت حل و فصل مسائل فیمابین استوار خواهد بود.
این فعال اصلاحطلب در پاسخ به این پرسش که کفه تعهدات کدام طرف در اجرای یادداشت تفاهم سنگینتر است، بیان کرد: به اعتقاد من، بخش عمده تعهدات بر عهده آمریکا است، زیرا ما با اقتدار اعلام کردهایم که در حوزه دفاعی و صنایع موشکی مذاکره نخواهیم کرد و در این یادداشتتفاهم نیز نسبت به موضوعات هستهای، طرف ایرانی تعهدات خاصی ارائه نداده است.
شریف با تاکید بر اینکه مهمترین ابزاری که آمریکا تاکنون در اختیار داشته، تحریمهای اولیه و ثانویه بوده است که براساس این تفاهم، قرار است بهتدریج برداشته شوند، گفت: برخی از ایرادات وارده به این یادداشت تفاهم، دقیقاً به همین موضوع بازمیگردد که آیا دولت آمریکا توانایی عملیاتی برای برداشتن تحریمها را دارد یا خیر، زیرا رفع برخی از آنها مستلزم مصوبه کنگره و رفع برخی دیگر مستلزم تصمیمگیری در کانال شورای امنیت سازمان ملل متحد است.
وی اضافه کرد: اینکه دولت آمریکا نسبت به لغو تمامی تحریمها متعهد شود، جای بحث دارد. با این حال، مهمترین ابزار فشار آمریکا از طریق وزارت خزانهداری، تحریمها و محاصره دریایی بوده که برای اقتصاد ایران تهدیدی جدی و بغرنج محسوب میشد. با رفع این موانع، شاید مهمترین امتیازی که ایران به آمریکا میدهد، تضمین آزادی تردد در تنگه هرمز باشد، هرچند این مسیر پیش از جنگ نیز باز بوده است.
دبیرکل حزب همبستگی دانش آموختگان ایران عنوان کرد: نکته حائز اهمیت این است که جنگِ اخیر، حق حاکمیتی تازه برای ایران ایجاد کرده که میتواند از طریق ارائه خدمات به کشتیهای عبوری، درآمدزایی داشته باشد. اگرچه درصد و جزئیات این درآمد مشخص نیست، اما در مجموع، کفه ترازوی تعهدات به نفع آمریکا سنگینتر است.
شریف در ارزیابی بیانیه رهبری مبنی بر اعتماد به مسئولین داخلی و بیاعتمادی به آمریکا، اظهار کرد: طبیعی است که این نگاه از سوی رهبر معظم انقلاب وجود داشته باشد زیرا این یادداشت تفاهم پس از میانجیگریهای مکرر کشورهایی نظیر پاکستان و قطر و طی فرآیند جرح و تعدیل، در نهایت پس از مدتها بحث، با رای اکثریت قاطع اعضای شورای عالی امنیت ملی به تصویب رسید.
شریف گفت: به اعتقاد من این افراد مورد اعتماد و امینِ رهبری هستند و از این جهت میتوان آنها را افرادی قابلاطمینان دانست. با این حال، نباید فراموش کرد که طرف مقابل، دشمن ما است، کسی که تا همین چند روز پیش در حال نبرد مستقیم با او بودیم و در حالی که شهرها و مراکز ما را بمباران میکرد، ما نیز با موشک به او پاسخ میدادیم.
وی با تاکید بر اینکه سادهانگاری است اگر تصور کنیم دشمن دلسوز ما است و با صداقت کامل رفتار خواهد کرد، بیان کرد: از این رو، باید با کمال احتیاط رفتار طرف مقابل را زیر نظر داشت، زیرا هرگونه خوشبینی مفرط میتواند به پشیمانی بزرگی منجر شود، موضوعی که بهدرستی در پیام رهبر انقلاب اسلامی نیز به آن اشاره شده است.
دبیرکل حزب همبستگی دانش آموختگان ایران در پاسخ به این پرسش که آیا تقابل اخیر میان آمریکا و رژیم صهیونیستی در واکنش به تفاهمنامه، نشانه پیروزی دیپلماتیک ایران است، اظهار داشت: رژیم صهیونیستی و اسراییل، پایگاه نظامی آمریکا در خاورمیانه محسوب میشود و سیاستهای این دو همواره همسو بوده است اما در عین حال تفاوت موجود، ناشی از فشار تندروها و افراطگرایانی در کابینه و پارلمان رژیم صهیونیستی است که فراتر از روابط راهبردی دو کشور حرکت میکنند.
شریف با اشاره به بند نخست یادداشت تفاهم که بر ضرورت برقراری آتشبس و پایان جنگ (با تأکید بر موضوع لبنان) تأکید دارد، افزود: این افراد افراطی با بهانه حضور حزبالله در لبنان، از پذیرش آتشبس سر باز میزنند. حتی پس از امضای تفاهمنامه، رژیم صهیونیستی با انجام دهها حمله هوایی به جنوب لبنان و شهادت تعدادی از شهروندان، به نقض صریح مفاد این توافق ادامه داده است.
وی با تحلیل وضعیت کنونی روابط آمریکا و اسرائیل، اظهار کرد: به نظر میرسد در شرایط حاضر، تضاد منافع میان این دو کشور مشهود است و میتوان گفت در روابط راهبردی آنها «تَرَک» ایجاد شده است. احتمال دارد برخی مقامات آمریکایی در آینده، موضوع کاهش ارسال تسلیحات به رژیم صهیونیستی را به عنوان ابزاری برای فشار بر اسرائیل مطرح کنند.
این فعال اصلاحطلب با اشاره به وجود جناحهای مختلف در کاخ سفید تصریح کرد: سیاستهای آمریکا دیگر یکپارچه نیست، در حالی که برخی از مقامات، متحدان سنتی و جنگطلب و ستیزهجوی اسرائیل محسوب میشوند، برخی دیگر نظیر «ونس»، از ابتدا با آغاز جنگ موافق نبودهاند و همسویی چندانی با سیاستهای اسرائیل ندارند.
شریف با بیان اینکه اکنون میان دو جناح سیاستمداران آمریکایی اختلافنظر آشکار است، عنوان کرد: در یک سو چهرههایی مانند «روبیو» و «کوشنر» قرار دارند که همسویی بیشتری با مواضع اسرائیل دارند و در سوی دیگر، افرادی مانند «ونس» که با نقض آتشبس و حملات اسرائیل به لبنان مخالفت میکنند.
وی در تحلیل از اینکه آیا یادداشت تفاهم منجر به صلح پایدار میشود یا صرفاً یک آتشبس موقت است، گفت: پیشبینی دستیابی به صلح پایدار با توجه به تداوم اختلافات میان ایران و آمریکا در ۵ دهه اخیر، بسیار دشوار است.
دبیرکل حزب همبستگی دانش آموختگان ایران معتقد است: هر تخاصمی در نهایت یا به یک نقطه پایان میرسد و یا به شکلی کنترلشده مدیریت میشود، مشابه آنچه امروز میان آمریکا و چین مشاهده میشود، با این تفاوت که طرفین در تقابل با یکدیگر، توانستهاند تنشها را به شکلی کنترلشده مدیریت کنند تا از وقوع هرگونه درگیری نظامی مستقیم جلوگیری شود. تضاد منافع میان اکثر قدرتهای جهانی امری رایج است.
شریف تاکید کرد: برای جلوگیری از عقب ماندن کشور از قافله توسعه و مقابله با فشارهای شدید تحریمها که هزینههای توسعه را بهشدت افزایش داده است، عادیسازی روابط با کشورهای دارای حاکمیت و رسمی، گامی ضروری است.
وی کاهش تخاصمات با کشورهای جهان را راهکاری برای بازگشت به مسیر توسعه و کاهش هزینههای اقتصادی کشور برشمرد و گفت: صیانت از منافع ملی اولویت اصلی کشور است از این رو هرگونه اقدام یا تصمیمی نباید برخلاف منافع ملی یا خواست اکثریت ملت باشد. تمامی مسئولان کشور، منتخب ملت هستند و اجرای سیاستهای کشور باید همسو با تمایلات و خواستههای اکثریت مردم صورت گیرد.
این فعال اصلاحطلب اظهار کرد: از این منظر، معتقدم باید به سمت کاهش تضادها و تخاصمها حرکت کنیم، اما پیشبینی اینکه آیا این تفاهم حتماً منجر به یک توافق همهجانبه خواهد شد یا خیر – بهویژه در بازه زمانی ۶۰ روزه – بسیار دشوار است. به باور من، این فرصتها احتمالاً تمدید خواهند شد.
