انگلیسی که روزگاری اقتصادش در جهان میدرخشید،امروز با رفتن استارمر در هراس از روزهای سختتری است که پیش رو دارد؛ روزهایی که بازارهای مالی را به لرزه انداخته و مردم را نگران از گرانی و بحران معیشت کرد.
به گزارش راویان به نقل از مشرق؛ بازارهای مالی انگلیس در ماههای اخیر از کشمکشهای سیاسی حزب کارگر بینصیب نماندهاند.
این نگرانیها از زمانی جدیتر شد که حزب کارگر در انتخابات محلی اردیبهشتماه شکست سنگینی خورد.
انتخابات محلی در انگلیس هر سال در سطح شهرستانها و محلهها برگزار میشود و مردم طی آن، اعضای شوراهای محلی را انتخاب میکنند.
اگرچه این انتخابات تأثیری مستقیم بر دولت مرکزی ندارد، اما به عنوان یک آزمون بزرگ برای سنجش محبوبیت احزاب و دولت شناخته میشود. شکست قاطع حزب کارگر در این انتخابات، فشار بر کر استارمر را به حداکثر رساند و دیروز با تحقق پیشبینیها درباره استعفای او از نخستوزیری، به اوج خود رسید.
استارمر که زیر فشار نمایندگان حزب در مجلس عوام قرار گرفته بود، دیروز اعلام کرد که از رهبری حزب کارگر کنارهگیری میکند تا راه برای جانشیناش، اندی برنهام، شهردار سابق منچستر، هموار شود.
گرانی و فشار بر سفره مردم
رفتن استارمر در حالی رقم میخورد که انگلیس با مشکلات اقتصادی دستوپنجه نرم میکند که زندگی مردم را به شدت تحت تأثیر قرار داده است. قیمت مواد غذایی در فروشگاههای انگلیس به طرز چشمگیری افزایش یافته و هر خانواده انگلیسی را با فشار مضاعفی مواجه کرده است.
گوشت، شکلات، قهوه و بسیاری از کالاهای اساسی به قیمتهای نجومی رسیدهاند و خرید یک سبد ساده خواربار برای بسیاری از خانوادهها به چالشی بزرگ تبدیل شده است.
هزینه حملونقل عمومی نیز مرتباً بالا میرود و کرایه اتوبوس و مترو در لندن باز هم گرانتر شده است. قیمت خانهها نیز همچنان در حال افزایش است و رویای خانهدار شدن برای جوانان انگلیسی روزبهروز دورتر میشود.
آمارها نشان میدهد بسیاری از خانوادههای انگلیسی پس از پرداخت قبوض ضروری مانند برق، گاز و اجاره خانه، پول چندانی برای بقیه هزینههای زندگی ندارند. وضعیت برای اقشار کمدرآمد بسیار سختتر است و آنها هر هفته با کسری بودجه مواجه هستند و نمیتوانند نیازهای اولیه خود را تأمین کنند.
بانک مرکزی انگلیس نیز برای مهار گرانی، ناچار به افزایش نرخ بهره شده اما این کار نیز هزینههای استقراض را بالا برده و کسبوکارها و مردم عادی را با مشکل پرداخت اقساط وامها مواجه کرده است.
از سوی دیگر، بدهیهای دولت به سطوح بالایی رسیده و بسیاری از کارشناسان نسبت به توانایی دولت در بازپرداخت این بدهیها هشدار میدهند. اقتصاد بریتانیا عملاً در جا میزند و رشدی ندارد و سرمایهگذاری کسبوکارها کاهش یافته است.
در دو سال گذشته، سیاستهای مالی محافظهکارانه استارمر و وزیر خزانهداری او، تا حدی مایه اطمینان بازارها شده بود. آنها تلاش کردند با کنترل هزینهها، از افزایش بیرویه بدهی جلوگیری کنند و جلوی وحشت بازارها را بگیرند.
با این حال، این سیاستها آنقدرها هم موفق نبود. مردم از گرانی و کاهش خدمات عمومی ناراضی هستند و شکست سنگین در انتخابات محلی نشان داد که مردم از حزب کارگر روی برگرداندهاند و این به معنای پایان کار استارمر بود.
برنهام؛ نگرانی بازارها از افزایش هزینهها
اکنون همه نگاهها به اندی برنهام دوخته شده است. او که شهردار سابق منچستر است، به چپگرایی و سیاستهای هزینهای شهرت دارد.
بازارها نگرانند که او با افزایش هزینههای دولت و استقراض بیشتر، بخواهد وعدههای انتخاباتی خود را عملی کند.
برنهام قبلاً گفته بود انگلیس نباید در برابر خواستههای بازارها تسلیم شود و این اظهارات باعث شد بازارها با افزایش بازده اوراق قرضه به او پاسخ دهند.
او همچنین از ملیسازی بخشی از صنایع آب و انرژی حمایت کرده که هزینههای میلیاردی برای دولت به همراه خواهد داشت.
این دقیقاً همان چیزی است که بازارهای مالی از آن میترسند؛ افزایش هزینهها یعنی انتشار اوراق قرضه بیشتر، یعنی افزایش بدهی و در نهایت فشار بیشتر بر نرخ بهره و ارزش پوند.
پوند از دیروز با کاهش ارزش مواجه شده و به نزدیکی پایینترین سطح سال جاری رسیده است. با این حال، برنهام اخیراً تلاش کرده نگرانیها را کاهش دهد و گفته به قواعد مالی موجود پایبند خواهد بود.
تکرار بحران تراس در سال۲۰۲۲
بسیاری از کارشناسان، شرایط امروز انگلیس را با بحران لیز تراس در سال ۱۴۰۱ مقایسه میکنند. تراس، نخستوزیر سابق این کشور، با اعلام یک برنامه کاهش مالیاتی گسترده بدون پشتوانه مالی، بازارها را به هم ریخت.
تصمیم او باعث سقوط پوند، افزایش وحشتناک بازده اوراق قرضه و دخالت اضطراری بانک مرکزی شد؛ تا جایی که تراس تنها پس از ۴۹ روز مجبور به استعفا شد و نامش به عنوان کوتاهترین دوره نخستوزیری در تاریخ بریتانیا ثبت شد.
حالا بازارها نگرانند که برنهام نیز با سیاستهای هزینهای خود، مسیر مشابهی را برود. او قبلاً گفته بود انگلیس نباید تسلیم خواستههای بازارها شود و از ملیسازی صنایع آب و انرژی حمایت کرده؛ طرحی که میلیاردها پوند هزینه دارد و بازارها را بیش از پیش نگران کرده است. افزایش هزینههای دولت یعنی انتشار اوراق بیشتر، بدهی بالاتر و فشار روی پوند؛ سناریویی که سرمایهگذاران از آن فرار میکنند.
نزدیکان برنهام اما میگویند او از اشتباهات تراس درس گرفته و شکنندگی بازارها را درک میکند. او اخیراً تلاش کرده با تأکید بر پایبندی به قواعد مالی موجود، نگرانیها را کم کند. با این حال، سابقه اظهاراتش همچنان سرمایهگذاران را محتاط نگه داشته است.
رویترز در این خصوص آورده، بازارها معمولاً در چنین رویاروییهایی پیروز میشوند و برنهام باید با احتیاط کامل گام بردارد تا دچار سرنوشت تراس نشود. استیو پرایس، از مدیران ارشد استاندارد چارترد، هشدار داده که اگر برنهام تصور کند با خرجکردن بیشتر میتواند رشد ایجاد کند، بازارها واکنش تندی نشان خواهند داد. آینده نشان میدهد که آیا او میتواند ضمن حفظ آرامش بازارها، اقتصاد بریتانیا را از بحران نجات دهد یا مانند تراس، با تصمیمات شتابزده اوضاع را بدتر کند.
