ایمان شمسایی نوشت: صحن علنی در مجموع معادل ۵۴روز کاری در سال فعال است. اما آیا مجلس صرفا صحن علنی است؟ قطعا خیر. مجلس نهادی است که ۳۶۵روز سال فعالیت دارد، زیرا نماینده مردم حتی در روزهای تعطیل نیز در حال انجام وظایف نمایندگی است.
به گزارش راویان، رییس مرکز رسانه مجلس در بخشی از یادداشت خود در روزنامه همشهری با عنوان ” ارمغان جنگ برای مجلس پساجنگ” به شبهه تعطیلی مجلس به سبب برگزار نشدن جلسات علنی صحن پاسخ داد.
ایمان شمسایی نوشت: بیتردید، صحن علنی مجلس مزایای مهمی داشت. نخست آنکه همه نمایندگان زیر یک سقف و در برابر دیدگان افکار عمومی، خبرنگاران و رسانهها گرد هم میآمدند. مجلس، حتی زمانی که بسیاری از نهادها از شفافیت فاصله داشتند، مذاکراتش را بهصورت مستقیم پخش میکرد و همین ویژگی آن را به یکی از شفافترین نهادهای کشور تبدیل کرده بود. از سوی دیگر، امکان تصویب قوانین، قرائت نطقها و تذکرها، طرح سؤال، استیضاح و صدور بیانیهها در قالب صحن علنی فراهم بود.
البته بخشی از این کارکردها را میتوان با استفاده از ظرفیت رسانهها جبران کرد، اما امور تقنینی نیازمند سازوکار قانونی است، از بررسی در کمیسیون آییننامه داخلی گرفته تا تصویب در صحن و طی مراحل اجرایی. با این حال، در آغاز جنگ و پس از هشدار نهادهای امنیتی، هیأترئیسه مجلس ناچار شد مسیرهای جایگزین را در پیش بگیرد؛ تصمیمی که گرچه مطلوب نبود اما اجتنابناپذیر به نظر میرسید. طبیعی است که بسیاری از نمایندگان از این وضعیت رضایت نداشته باشند، اما شرایط جنگی اقتضائات جنگی خود را دارد. همانطور که نیروهای نظامی، انتظامی یا نهادهای حساس از ترک محل اصلی فعالیت خود خشنود نیستند، اما برای تداوم مأموریت، ناچار به تغییر شیوه عمل میشوند. کار جهادی یعنی وابسته نبودن به ساختمان و میز و صندلی، یعنی استمرار مأموریت حتی در شرایط غیرعادی. امروز نه فرمانده سپاه در دفتر معمول خود مستقر است و نه فرمانده هوافضا در ساختمان شناختهشده غرب تهران، اما مأموریتها همچنان با دقت و در زمان مناسب انجام میشود. با این حال، برخی نخبگان سیاسی و رسانهای تعطیلی صحن علنی را معادل تعطیلی مجلس معرفی کردهاند، درحالیکه چنین برداشتی با واقعیت فاصله دارد.
مجلس در شرایط عادی، ماهانه ۳هفته جلسه علنی دارد و در هر هفته نیز ۳جلسه ۴ساعته برگزار میشود؛ یعنی مجموعا ۳۶ساعت در ماه و حدود ۴۳۲ساعت در سال. اگر هر روز کاری را ۸ساعت در نظر بگیریم، صحن علنی در مجموع معادل ۵۴روز کاری در سال فعال است. اما آیا مجلس صرفا صحن علنی است؟ قطعا خیر. مجلس نهادی است که ۳۶۵روز سال فعالیت دارد، زیرا نماینده مردم حتی در روزهای تعطیل نیز در حال انجام وظایف نمایندگی است. هر نمایندهای حداقل عضو یک کمیسیون تخصصی است و کمیسیونها و کمیتههای زیرمجموعه آنها تقریبا بهصورت مستمر تشکیل جلسه میدهند. علاوه بر این، نمایندگان چه بهصورت فردی و چه در قالب کمیسیونها وظیفه نظارت بر عملکرد دستگاههای اجرایی را بر عهده دارند، از وزارتخانهها گرفته تا مدیران استانی و محلی. روشن است که بخش مهمی از این مأموریتها اساسا نیازی به صحن علنی ندارد. از سوی دیگر، بخش مهمی از وظیفه نمایندگی در ارتباط مستقیم با مردم تعریف میشود: حضور در حوزههای انتخابیه، دیدارهای مردمی، پیگیری مطالبات عمومی و شرکت در شوراهای استانی. این مأموریتها نیز خارج از فضای صحن علنی انجام میشود و اتفاقا در شرایط جنگی اهمیت بیشتری یافته است.
مجلس ۲کارکرد اصلی دارد: نظارت و قانونگذاری. بخش نظارتی همچنان پابرجاست و از طریق جلسات مجازی صحن، نشستهای کمیسیونها و حضور نمایندگان در وزارتخانهها دنبال میشود. در حوزه قانونگذاری نیز طرحها و لوایح ابتدا در کمیسیونهای تخصصی و مرکز پژوهشها بررسی و چکشکاری میشوند و سپس به صحن میآیند؛ فرایندی که اکنون نیز ادامه دارد. بر همین اساس، باید چند نکته را پذیرفت: نخست آنکه تعطیلی صحن علنی حضوری وضعیت مطلوبی نیست. دوم آنکه صحن علنی همه مجلس نیست. و سوم آنکه بخش قابل توجهی از وظایف نمایندگی همچنان برقرار است؛ از فعالیت کمیسیونها و فراکسیونها گرفته تا سفرهای نظارتی، دیدارهای مردمی، پیگیری مسائل حوزههای انتخابیه، برگزاری بیش از ۱۳۰جلسه کمیسیون با حضور وزرا و مسئولان و همچنین ۳جلسه مجازی صحن با حضور وزرای جهاد کشاورزی، کار و بهداشت در ۳ماه گذشته. علاوه بر این، فرایندهای مقدماتی قانونگذاری در کمیسیونها و مرکز پژوهشها نیز بدون توقف ادامه یافته است.
