پیمان شاهبد نویسنده و کارگردان فیلم «پلان آخر بازی» با اشاره به چالشهای فیلمبرداری در اتوبوس درباره لزوم حمایت از سینمای مستقل صحبت کرد.
پیمان شاهبد نویسنده و کارگردان فیلم سینمایی «پلان آخر بازی» که این روزها در گروه «هنروتجربه» در حال اکران است به گزارش راویان به نقل از مهر عنوان کرد: از ابتدا میدانستیم این تجربه سینمایی، به دلیل آنکه اثری مستقل است باید در لوکیشن محدود ساخته میشد و درامی داشته باشد که مخاطب را در خود درگیر کند. به همین دلیل سراغ سوژهای رفتم که برای من آشنا است.
وی درباره داستان «پلان آخر بازی» توضیح داد: داستان فیلم، روایتگر گروه فیلمسازی است که قصد دارند در طول یک روز به لوکیشنی سفر کنند و پلان آخر فیلمشان را بگیرند. در این فیلم روابط پیچیده و سوتفاهمهایی میان شخصیتها نمایش داده میشود که در نهایت این مشکلات از میان میروند و با ثبت پلان آخر، هر یک از سه شخصیت اصلی فیلم به تحولی دست مییابند. از یک طرف یک کارگردان کمالگرا داریم که در ابتدا انعطاف نشان نمیدهد و تنها یک نوع بازی را برای شخصیت فیلمش میپسندد، از طرف مقابل یک بازیگر چهره داریم که صاحبنظر است و در نهایت مشخص میشود که روش او برای بازی، برای شخصیت فرودست مناسبتر است. همچنین قصه ۲ زن را داریم که قرار است نقش مادر و دختر را بازی کنند و در زندگی خصوصی خود نیز با مسائل مادر و دختری دستبهگریبان هستند.
این کارگردان درباره فیلمبرداری در اتوبوس بیان کرد: تصور ما بر این بود که اگر این لوکیشن متحرک باشد، برای مخاطب جذابتر خواهد بود و از فضای آپارتمانی خارج میشود اما این مسئله در پروسه تولید پیچیدگیهایی داشت. انتقال این همه آدم به بیابان و فیلمبرداری در اتوبوسی که در جاده در حال حرکت است، همراه با صدای جاده و خود اتوبوس، حفظ پیوستگی (راکورد) صحنه و … بسیار دشوار بود. برای فیلمبرداری بیش از یک ماه در اتوبوس بودیم و برف و باران میبارید، اما تمام داستان در یک روز روایت میشد. ناگزیر بودیم نور و جهت اتوبوس و تمامی عوامل را چنان تنظیم کنیم که تداوم صحنه حفظ شود.
وی ادامه داد: در فیلم «پلان آخر بازی»، از آنجا که قرار بود اتوبوس را حرکت دهیم، بسیاری پیشنهاد کردند که فیلمبرداری در استودیو و مقابل پرده سبز انجام شود، اما از آنجا که واقعگرایی برای من اهمیت داشت، سراغ این ایده نرفتم.
این کارگردان درباره پروسه تولید این فیلم گفت: فیلمبرداری فیلم در بهمن ۱۴۰۱ آغاز شد و در سال ۱۴۰۲ وارد مرحله پس از تولید و ساخت موسیقی شدیم. اواخر سال ۱۴۰۲ فیلم آماده و به چند جشنواره خارجی فرستاده شد. مخاطبان خارجی با فیلم ارتباط برقرار کردند، اما این فرایند در ایران طول میکشد تا نوبت اکران به فیلم برسد.
نویسنده «پلان آخر بازی» درباره موسیقی این فیلم بیان کرد: ما برای «پلان آخر بازی» موسیقی تولید کردیم اما پس از مدتی متوجه شدیم که فیلم چندان نیازی به موسیقی ندارد زیرا سعی کردم فیلمی واقعگرا بسازم. خود من شیفته سینمایی هستم که با تصویر قصه را روایت کند، اما میدانستم به دلیل محدودیت بودجه باید سراغ لوکیشنهای محدود و قصهای دیالوگمحور بروم که مخاطب را درگیر کند. قرار بود این قصه کاملا واقعگرا باشد و من در این فیلم دنبال چنین تجربهای بودم.
وی درباره سینمای واقعگرا توضیح داد: به نظر من، این سینما آنگونه است که نقش دوربین، کارگردان و تدوینگر چندان آشکار نیست و قصه آدمها مخاطب را بیشتر درگیر میکند. فیلم واقعگرا بیشتر درباره روابط انسانی است تا مسائل پلیسی و معمایی. برای مثال فیلمهای مایک لی معمولا بدون کات فیلمبرداری میشوند و نمایش بازیگرانش چنان در ذهن مخاطب مینشیند که ماندگار میشود. در مقابل، در هالیوود فیلمهای بسیاری ساخته میشوند که پیوسته در فیلمبرداری و تدوین کات میخورند. من تلاش کردم ۲ سکانس از فیلم را به شیوه اول فیلمبرداری کنم که هفت تا هشت دقیقه کات نمیخورد و این تجربه حس خوب و اعتمادبهنفس به من داد.
این کارگردان تاکید کرد: از اکران در گروه «هنروتجربه» بسیار رضایت دارم و بازخورد خوبی از سوی مخاطبان و دوستان «هنروتجربه» دریافت کردم.
وی با اشاره به اینکه وضعیت سینمای مستقل در همه جای دنیا دشوار است و در ایران دشوارتر، گفت: به عقیده من باید از هر نوع فیلم مستقلی حمایت کرد، حتی فیلمی که با سلیقه شخصی ما همخوانی ندارد؛ زیرا این فضا باید شکل بگیرد و جان پیدا کند. در سینمای بدنه، به دلایل مختلف ممکن است کمدیها سلیقه مخاطب را تنزل دهند، اما سینمای مستقل در برابر این نوع سینما ایستادگی میکند.
این فیلمساز افزود: به نوعی وظیفه سینمای مستقل همین است که سراغ سوژهها و سبکهای اجرایی برود که در سینمای بدنه کمتر به آنها توجه میشود. میتوان از سینما انتظار داشت که نوعی هستیشناسی به ما معرفی کند و تأثیری مهم در زندگی آدمیان قرن بیستویکم داشته باشد.
شاهبد در پایان تصریح کرد: چند قصه آماده برای ساخت دارم، اما به دلیل مسائل مالی هنوز دست نگه داشتهام. یک کار اپیزودیک دارم که شاید بتوان با بودجه کم آن را ساخت. همچنین یک کار سینمایی بلند دارم که امیدوارم به زودی با کمک هوش مصنوعی ساخته شود. دوست ندارم در نگارش فیلمنامه از هوش مصنوعی استفاده کنم، زیرا قصهها بر اساس تجربه و زیست شخصی روایت میشوند به همین دلیل، هوش مصنوعی نمیتواند نویسندگی کند؛ اما برای اجرا، نورپردازی، لوکیشن و … میتوان از هوش مصنوعی بهره برد.
مرجان قمری، اتابک نادری، مریم قاسمی، مسیحا یوسفی، ندا جلالی، بهرام نوذری، جلال اعتصامی، آرمان پیراسته، عادل خندان، سولماز نادری، کیمیا حاجی ابراهیمی، صبا فدایی حسینی، پیمان دارابیان و رضا مؤمنی، در این فیلم به ایفای نقش پرداختهاند.
